Godsbewijzen: het ontologisch godsbewijs

In deze serie ‘Godsbewijzen’ wordt drie keer een godsbewijs (en hun weerleggingen) uit de geschiedenis behandeld. Hier: het meest hardnekkige godbewijs.

godsbewijs

Serie: godsbewijs

In deze serie Godsbewijs’ wordt drie keer een godsbewijs (en hun weerleggingen) uit de geschiedenis behandeld.

Intro

Het ontologisch godsbewijs is filosofisch gezien het meest ‘slanke’ bewijs. Zelfs als je leven een droom zou blijken te zijn, en alles wat je denkt te zien onecht, dan nog kun je tot dit godsbewijs komen – zo is de claim. Het ontologisch godsbewijs gaat enkel uit van concepten in ons denken.

Stap 1: vormen

‘Concepten’ in ons denken hebben veel te maken met hoe de werkelijkheid werkt. Stel je bijvoorbeeld eens een cirkel voor. Een cirkel is een vorm waarbij alle uiterste punten even ver van het midden verwijderd zijn. En stel je nu een vierkant voor. Een vierkant heeft vier even grote hoeken en vier even grote zijden. Helder.

Maar stel je nu eens een vierkante cirkel voor. Dat kan niet. En daar hebben we geen zichtbaar bewijs voor nodig: de concepten voor ‘cirkel’ en ‘vierkant’ sluiten elkaar uit. Voor een bepaald figuur kan niet gelden dat alle uiterste punten even ver van het midden verwijderd zijn en dat er vier even grote hoeken in staan. Een vierkante cirkel is een conceptuele contradictie.

Stap 2: de eenhoorn

Bestaan er eenhoorns? Veel mensen zeggen van niet. Het zijn sprookjesdieren. Maar dat is gek, want iedereen heeft een visuele voorstelling van wat een eenhoorn is (een eenhoorn is een (wit) paardachtig wezen met een hoorn op het hoofd). Terwijl als ik zou zeggen: ‘bestaan er wiziewarda’s?’ dan zou je eerst vragen: wat is een wiziewarda?

8 boeken om te beginnen met filosofie

8 boeken om te beginnen met filosofie

De mooiste (en toegankelijkste) filosofieboeken die ik las op een rijtje.

Download hier mijn selectie van Nederlandse, toegankelijke boeken voor als je wilt beginnen met lezen over filosofie. Je naam gebruik ik om je aan te spreken :-)

Gerko Tempelman

Ik respecteer jouw privacy. Lees hier mijn privacyverklaring.

Een eenhoorn bestaat conceptueel, zeggen filosofen. Hij bestaat in ons hoofd, of in een sprookjesboek of een sprookjesfilm. Als concept, als bedenksel. Maar niet in de buitenwereld, zoals bijvoorbeeld in Frankrijk.

Stap 3: God

En nu naar God. Of je nou zegt: ‘God bestaat’ of: ‘God bestaat niet’, of zelfs: ‘ik weet niet of God bestaat’ – in alle gevallen hebben we het over een concept ‘God’.

En daar begint het ontologisch godsbewijs. Dat concept ‘God’ – wat is het precies? Nouja, bij ‘God’ denkt iedereen al gauw aan: almachtig, eeuwig, alwetend, etc. Alles wat daarvan afwijkt, lijkt al een stuk minder op wat de meeste mensen zich voorstellen bij ‘God’.

De middeleeuwse monnik Anselmus (d.1109), die dit argument als eerste uitwerkte, vatte dat concept samen als: “God is datgene waarboven niets groters gedacht kan worden”. Want als er wel iets was dat groter was dan God, dan zouden we dat God noemen. Zit wat in.

Stap 4: het bewijs

Nu komt-ie: als God datgene is waarboven niets groters gedacht kan worden, dan moet hij (zij/ het) ook bestaan. Want ‘bestaan’ is groter dan ‘niet-bestaan’. En als God niet zou bestaan, dan zou er iets gedacht kunnen worden dat nog groter is – alles wat (een niet-bestaande) God is en dan ook nog bestaand.

Of, anders gezegd. Als je zegt ‘God bestaat niet’ zeg je eigenlijk zoiets als ‘vierkante cirkel’: het is een conceptuele contradictie. Want het concept ‘God’, datgene waarboven niets groters gedacht kan worden, impliceert dat het bestaat. Het is immers het grootst denkbare (en dus bestaat het).

En?

Dit is een van de meest hardnekkige godsbewijzen ooit bedacht. Wat denk jij ervan? Valt-ie te weerleggen?

(volgende blog meer!)

19 gedachten over “Godsbewijzen: het ontologisch godsbewijs”

  1. – Zie ook mijn “absoluut, ontologisch godsbewijs”….’ongeveer als volgt:
    Het enige absolute zijn en zijnde is dat van de eeuwige wetmatige logica, die als een absolute wil ook geschiedt en de energie wordt voor alles, wat is.
    Valere De Brabandere.

  2. -Het Absoluut, ontologisch godsbewijs gaat als volgt.
    Volgens. J. Bochenski (Pools filosoof) zijn de eeuwige wetmatigheden van de logica, de wiskunde en andere exacte kennissen de enige absolute zijnden en zijn, waaraan alle overige zijnden contingent zijn. En deze absolute logische wetmatigheden gelden voor de wereld als een absolute wil, die dan ook geschiedt (fiat ,voluntas) en de energie wordt, die volgens Einstein instaat voor alle massa, materie en al, wat er is. Of. E=mc2 wordt E= mc2= Psy, waar Psy staat voor die absolute logica een andere Logos en andere God . Een God, die niet zus of zo, eindig of oneindig moet of zal zijn ; maar een God die het “zijn” zelf is… Tot zover “het absoluut, ontologisch godsbewijs” . Valere De Brabandere.

  3. -Het absoluut ontologisch godsbewijs is dan ook het absoluutste godsargument ooit … Want hier is alles, wat is, een trap in de evolutie van het absolute “zijn” zelf, van de eeuwige wetmatige logica, die absolute wil, die gebeurt en alles, wat is , teweegbrengt …De absolute Logos en God…
    Valere De Brabandere..

  4. – God of die god… of niet ? In ieder geval is het besluit van alle wetenschap, religie en filosofie…” er is meer…niet die of die god, zus of zo, eindig of oneindig zal misschien wel niet bestaan; maar wel “zo-iets als god”; en misschien is dat het absolute zijn van de eeuwige logica, die absolute,wil, die geschiedt en de energie vormt van al, wat is en wordt.. Valere De Brabandere.

    1. Hey Valere,
      ik laat het even bij dit overzicht. Er wordt al eeuwenlang over doorgedacht en ik zie dat jij je steentje eraan bijdraagt. Lijkt me goed! Dank voor je reacties op deze plek!
      Groet

  5. – Vraag nummer een is : “bestaat er een god of zo-iets” ? …En het antwoord ligt reeds in de vraag zelf…; nl, er is zo-iets als een god… Er is “meer” het transcendente -zijn is een feit ; en dat is het besluit van alle wetenschap, religie en filosofie.
    Valere De Brabandere.

  6. – Zien, horen , voelen en gewaarworden leiden tot bewondering en verwondering . En deze bewondering en verwondering zijn van transcendente aard. Want “er is meer”…Niet, die of die god, die eindig of oneindig, dit of dat moet of zal zijn. Maar een God die “het zijn” zelf is. En het enige absolute “zijn” is dat van de eeuwige wetmatige logica.
    Een andere Logos en andere God ??? -Valere De Brabandere.

  7. – De mens , ook materie zijnde, beschikt dan wel over een bewustzijn, een wil en een intellect. Waarom zou alles, wat is en ook materie is, niet over een aangepast bewustzijn, wil en intellect kunnen beschikken ?
    Wat ons nader brengt tot pan-psychisme en pan- theisme . Valere De Brabandere.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *