"Van Lit en Tempelman ontsluiten het denken van deze middeleeuwse grootheid op ijzersterke wijze."
Remco van mulligen
Ik zag kinderen van christenen uitsluitend opgroeien tot christenen, kinderen van joden enkel opgroeien tot joden, en kinderen van moslims altijd opgroeien tot moslims.
Abu Hamid ibn Muhammad al-Ghazali - Verlost van onzin
achterflap
al-Ghazali: islam
De bevlogen middeleeuwse denker Ghazali is nog altijd een bron van inspiratie voor miljoenen moslims, om hoe hij filosofie, theologie en mystiek samenbrengt.
al-Ghazali: westen
Ook in de westerse literatuur duikt de naam van Ghazali geregeld op: bij filosofen als Bertrand Russell en Nicholas Taleb en in de boeken van Salman Rushdie en Dan Brown. Daar wordt hij eensgezind aangewezen als een strenge dogmaticus.
Wie was deze Ghazali en waar komt zijn reputatie vandaan? Kan het echt zo zijn dat hij het einde van het vrije denken in de islam inluidde?
Verlost van onzin
Deze toegankelijke vertaling van Ghazali's autobiografie, voorzien van uitgebreide context en interpretatie, daagt de lezer uit om zelf te oordelen. Ghazali zet zichzelf neer als een twijfelende zoeker, allesbehalve de dogmatische betweter zoals hij zo vaak wordt geportretteerd.
Verlost van onzin biedt een fascinerende kennismaking met het islamitisch denken dat ontstond in de gouden eeuwen van de islam.
Auteurs
...met zijn achtergrond in filosofie, Arabisch en wiskunde is Cornelis niet alleen één van de weinige Nederlanders met grondige kennis van de Arabische filosofische traditie, maar behoort als ontvanger van de Veni-subsidie van NWO tot de meest veelbelovende wetenschappers van Nederland.
Cornelis van Lit
arabist, filosoof, wiskundige
...pionierde met het spraakmakende Death Café, was dominee in Amsterdam en woont als vrijwilliger in een opvang voor dakloze gezinnen. In zijn drie boeken, NRC, Trouw en Filosofie Magazine, schrijft hij over religie, filosofie en alle plekken waar denkwerelden botsen.
Gerko Tempelman
filosoof, dominee, spreker
Ik stopte ermee om kennis van anderen aan te nemen en de mij aangeleerde dogma’s brokkelden naarmate ik opgroeide, af.
(parafrase)
Abu Hamid ibn Muhammad al-Ghazali - Verlost van onzin
Inhoudsopgave
Uitgebreide introductie en uitgebreide interpretatie. In hoofdstuk 4 de auteur zelf aan het woord.
Introductie
Over al-Ghazali. Een van de grootste denkers uit de geschiedenis. Hij lijkt op jou, moderne lezer. Zijn leven lang heeft Ghazali een brandend verlangen gehad om de wereld om zich heen te begrijpen.
Tijd en context
De wereld van Ghazali: de islam, Bagdad, werelddominantie en politieke schermutselingen. Hoe Ghazali zich temidden daarvan staande probeerde te houden (en hoe dat mislukte).
Dubbele reputatie
Voor hedendaagse islamieten is hij de belangrijkste moslim na de profeet. In het Westerse denken wordt hij gezien als een hardnekkige dogmaticus. De gespletenheid valt te herleiden tot Ghazali's autobiografie én een fatwa (die we ook vertalen).
Verlost van onzin
Ghazali zelf aan het woord. In een sprankelende, hedendaagse vertaling, zonder voetnoten en opsmuk. Dicht op de huid van de auteur.
Geïnspireerde denkers
Wie Ghazali vergelijkt met René Descartes ziet veel overeenkomsten. Scepsis. Zoeken. Zekerheid. Beide denkers ontdekken dat er meer nodig is dan een goed functionerende bovenkamer. Dat de rede zijn grenzen heeft.
Pretentieuze wetenschappers
Nog een keer Descartes - maar dan een belangrijk verschil. Over wetenschappelijke pretenties en dat je niet alles alleen kan. Een kerninzicht uit de islamitische denktraditie en een belangrijk onderscheid met de westerse.
Slotbetoog
Ghazali in een notendop. Zijn slimmigheid. Zijn blinde vlekken. En wat moderne mensen van Ghazali kunnen leren.
Over al-Ghazali
Abu Hamid ibn Muhammad al-Ghazali werd in 1058 geboren in Tus, het huidige Iran. Nog voor zijn veertigste zat hij op de top van zijn carrière, als hoofd van de belangrijkste theologische rechtsschool uit zijn tijd, in Bagdad.
Maar in het jaar 1095 kwam Ghazali tot een radicaal besluit: hij liet alles achter en vertrok. De innerlijke onrust die hem zijn leven lang had gekweld, zo vertelt hij in zijn autobiografie, werd hem teveel. Hij kreeg een burn-out, hij ging op sabbatical. Enkele jaren reisde hij rond, op zoek naar zichzelf, de waarheid, en bovenal: God.
In zijn autobiografie Verlost van onzin doet hij verslag van zijn reis. Op zoek naar de waarheid, stelt eerst de theologie hem teleur. Ook de filosofie en wetenschap geven hem niet wat hij zoekt.
Uiteindelijk, zo schrijft Ghazali, wordt hij het meest aangetrokken tot de mystiek (het soefisme). Niet als tegenhanger van de ratio, maar als verlengde daarvan.
Zal hij ons, 1000 jaar later, kunnen overtuigen van zijn bevindingen?
Weet dat de onenigheid onder mensen van verschillende religies [...], een diepe oceaan is waarin de meeste mensen verdrinken en waaruit slechts enkelen gered worden.
Abu Hamid ibn Muhammad al-Ghazali
Meer weten
Utrecht Religie Forum
Inhoudelijke lezing Cornelis van Lit over al-Ghazali
foto: Rutger van der Bent
Over mij
Als filosoof leerde ik alles over logica en feiten. Maar als dominee ontdekte ik: mensen veranderen door ontmoetingen die raken.
Ik ben Gerko Tempelman, filosoof, dominee en theatermaker.
Op het podium combineer ik filosofische ideeën met persoonlijke verhalen en vragen. Want de beste ideeën ontstaan voorbij de feiten - in een zinvolle ontmoeting.
"Mensen veranderen niet door feiten, maar door botsende denkwerelden. Ik ben er zelf een voorbeeld van."
Gerko
Filosofische interventie
Waarom elke organisatie een filosoof nodig heeft
Mensen verzamelen graag gelijkgestemden om zich heen. Ook in organisaties. Maar daardoor blijven veel organisatorische vraagstukken hangen in dezelfde logica, van leiderschap en verandering, tot de ethiek van A.I. Gelukkig kun je de botsende denkwerelden een beetje opzoeken.
Bij een filosofische interventie leg ik bloot waarom we denken zoals we denken. Daarbij maak ik bijvoorbeeld gebruik van mijn diepgaand onderzoek naar islamitische filosofie, een 'vergeten' denktraditie. Daar ontdekte ik allereerst zelf wat mijn eigen vanzelfsprekendheden waren. Daar ontstaat vervolgens ruimte voor een andere, verrassende logica.
Geef me een onderwerp en ik filosofeer erover, gegarandeerd dat ik dingen zeg die je nog niet eerder hoorde. En met zo’n kleine botsing van denkwerelden, vergroot je direct de denkkracht bij jouw heidag, congres of strategiesessie.
Contactgegevens
info@gerkotempelman.nl
06 504 605 13
https://www.linkedin.com/in/gerkotempelman/
KVK: 58696059
Btw: NL001153357B24
Bank: NL18 ASNB 0942 6973 75